Ιστορικές Αναδρομές

Δεν μπορείς να ισχυριστείς ότι γνωρίζεις έναν τόπο αν πρώτα δεν έχεις γνωρίσει την ιστορία του

Αστακός: Ιστορική αναδρομή μιας όμορφης παραλιακής κωμόπολης

Αλεξίας Φεσσά
της αρθρογράφουΑλεξίας Φεσσά
Ο Αστακός είναι παράλια κωμόπολη (υψόμ. 10μ.) του Νομού Αιτωλοακαρνανίας. Είναι χτισμένη στον μυχό του ομώνυμου κόλπου και στους πρόποδες του όρους Βελούτσα που είναι η απόληξη των Ακαρνανικών Ορέων. Η ιστορία του Αστακού χάνεται στα βάθη των αιώνων και η ονομασία του αποδίδεται στον μυθικό Αστακό που κατά το Μελέτιο ήταν γιος του Ποσειδώνα και της Ολβίας.
Προϊστορία

Κατά την προϊστορική περίοδο στην περιοχή του Αστακού βρέθηκαν οικισμοί γύρω από τον κόλπο του Αστακού στον Άγιο Παντελεήμονα, στις Γράβες, στην περιοχή Λούτσαινα στις παρυφές του όρους Δίκορφο και στον Άγιο Νικόλαο στο δυτικό άνοιγμα του κόλπου. Ο σημαντικότερος οικισμός όμως εντοπίστηκε στον όρμο του Πλατυγιαλιού. Πρόκειται για ένα πρωτοελλαδικό οικισμό με σημαντικά αρχιτεκτονικά και κεραμεικά ευρήματα, τα οποία ήρθαν στο φως στα μέσα της δεκαετίας του 1980, όταν ο όρμος διαμορφωνόταν με τεχνητά μέσα προκειμένου να εγκατασταθεί εκεί αρχικά το διαλυτήριο πλοίων και αργότερα το σημερινό λιμάνι. Στη θέση αυτή εντοπίστηκαν απομεινάρια τοίχων και πλήθος οστράκων.

Αρχαιότητα

Στο επίκεντρο της διαμάχης Αθηναίων και Πελοποννησίων βρέθηκε κατά την αρχαιότητα η περιοχή και είναι γνωστός για την ιστορία το τυράννου Ευάρχου, ο οποίος απομακρύνθηκε από τους Αθηναίους. Η πόλη άκμαζε μέχρι και τα ελληνιστικά χρόνια και γνώρισε την παρακμή μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση: το 30 π.Χ.. θεμελιώθηκε η Άκτια Νικόπολη και οι πληθυσμοί της Ακαρνανίας αναγκάστηκαν να εποικήσουν τη νέα πόλη.
Βυζαντινοί χρόνοι

Τη βυζαντινή εποχή η πόλη ήταν γνωστή με το όνομα Δραγαμέστο, ήταν όμως χτισμένη πιο βόρεια στην ενδοχώρα. Μετά το 1204 εντάχτηκε στο Δεσποτάτο της Ηπείρου. Αργότερα, για ένα μικρό διάστημα στους Αλβανούς και μέχρι την κατάκτησή τους από τους Τούρκους, στον Κάρολο Τόκκο (1402). Στο Σκάλωμα Δραγαμέστου αποβιβάσθηκε ο Βενετικός στόλος του Μοροζίνι το 1682 και διαμέσου της ενδοχώρας έφτασε την Πρέβεζα. Επί Ναπολέοντα, για ένα μικρό διάστημα, ανήκει στην Γαλλική επικράτεια.

Τουρκοκρατία

Τα χρόνια της Τουρκοκρατίας, ο Αστακός ήταν σημαντικό λιμάνι εξαγωγών. Μετά την ίδρυση γαλλικού προξενείου αρχικά στη Σαγιάδα (1702) που αργότερα μεταφέρθηκε στην Άρτα (1703) η περιοχή της Δυτικής Ελλάδας έγινε εξαγωγικό κέντρο. Κατά τη διάρκεια της Επανάστασης ο Αστακός αποτέλεσε σημαντικό λιμάνι για τον εφοδιασμό των Ελλήνων, στρατόπεδο και κέντρο προσφύγων. Πολλοί οπλαρχηγοί έστησαν το στρατόπεδό τους στον Προφήτη Ηλία Δραγαμέστου. Με την εισβολή του Ομέρ πασά το 1824 το Δραγαμέστο και όλη η περιοχή εκκενώθηκαν. Έμειναν πίσω μόνο οι Χασαπαίοι από το Δραγαμέστο με τους άντρες τους. Τα γυναικόπαιδα πέρασαν στα νησάκια στον Κόλπο του Αστακού με πλοιάρια (γαΐτες) των Ιθακησίων. Ο Ομέρ έστειλε ιππείς και πεζούς εμπροσθοφυλακή τους οποίους οι Έλληνες υπό το Β. Χασάπη τους νίκησαν. Σε λίγο τα πλοιάρια ήταν έτοιμα και οι άμαχοι έφυγαν.

Στον Κόλπο του Αστακού έγινε η γνωστή ναυμαχία του Δραγαμέστου με μεγάλη σημασία για την έκβαση της Β΄ Πολιορκίας του Μεσολογγίου, όπου την 6η Νοεμβρίου 1825 ο ναύαρχος Μιαούλης από την ναυαρχίδα του Θεμιστοκλής επικεφαλής 2 κορβέτων και 27 Μπρικιών και γολετών, όλα Υδραίικα, νίκησε τα 80 Τουρκοαιγυπτιακά πλοία του Μωχάμετ Άλη πατέρα του Ιμπραήμ πασά.
Νεότερα χρόνια

Καθ' όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα ο Αστακός λειτουργεί ως εμπορικό, διοικητικό και επικοινωνιακό κέντρο κάτι που τον διαφοροποιεί από τα άλλα αστικά κέντρα της Αιτωλοακαρνανίας. Συγκεντρώνει το ενδιαφέρον της ενδοχώρας του Ξηρομέρου και εμπορικών κέντρων-λιμανιών της Ευρώπης. Η πόλη αστικοποιείται πολύ γρήγορα με μεγάλο ρυθμό ανάπτυξης, κάτι που τη διαφοροποιεί από την ενδοχώρα, όπου η ανάπτυξη της γίνεται με αργούς ρυθμούς. Το εμπορικό και το βιομηχανικό κεφάλαιο αναπτύσσει στην πόλη αξιοσημείωτες διεργασίες που δεν παρατηρούνται αλλού στην Αιτωλοακαρνανία πόλη γεγονός που της προσδίδει μια κοινωνική ιδιαιτερότητα. Γρήγορα συγκεντρώθηκαν στον νεόδμητο Αστακό πολλοί έμποροί από τα μεγάλα χωριά της ενδοχώρας του Ξηρομέρου και επιδίδονται κυρίως στο εμπόριο. Έτσι έχουμε γρήγορα την εισαγωγή των καπιταλιστικών όρων παραγωγής και την προσπάθεια εξόδου της κοινωνίας από την κλειστή αγροτική οικονομία.

Επιλογή Περιοχής

Βρείτε Ξενοδοχείο

Ενημερωτικά Δελτία

Εγγραφείτε στα ενημερωτικά μας δελτία και μείνετε ενημερωμένοι

Αναζήτηση