Ιστορικές Αναδρομές

Δεν μπορείς να ισχυριστείς ότι γνωρίζεις έναν τόπο αν πρώτα δεν έχεις γνωρίσει την ιστορία του

Ιστορική αναδρομή Ίος: Γνωριμία με το νησί του Ομήρου!

Ευαγγελίας Γουρνή
της δημοσιογράφουΕυαγγελίας Γουρνή
Η Ίος πήρε το όνομα της στην αρχαιότητα από την λέξη Ία, τα λουλούδια δηλαδή που φύτρωναν άφθονα στο νησί. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι το όνομα της το χρωστάει στην φοινικική λέξη Ίος, που σημαίνει σωρός από πέτρες λόγω των βράχων της.
Στην σύγχρονη εποχή οι νησιώτες των Κυκλάδων και οι κάτοικοι της Ίου ονομάζουν το νησί Νιό, όνομα που προέρχεται από την βυζαντινή εποχή. Η Ίος θεωρείται ότι αποτελεί την πατρίδα του Ομήρου, από την πλευρά της μητέρας του, ενώ θεωρείται ότι είναι και το νησί στο οποίο θάφτηκε, στην περιοχή Πλακωτός, όπως υποστηρίζει ο Ηρόδοτος…

Σύμφωνα με συγγράμματα του 2ου μ.Χ. αιώνα, ο Όμηρος ταξιδεύοντας από τη Σάμο προς την Αθήνα πέφτει σε τρικυμία και το καράβι του τον ξεβράζει στην Ίο, όπου και πεθαίνει από την εξάντληση. Άλλη μαρτυρία αναφέρει ότι ο Όμηρος δεν καταφέρνει να λύσει ένα αίνιγμα που του θέτουν οι ψαράδες του νησιού και θανατώνεται.

Ο πρωτοκυκλαδικός οικισμός στον λόφο του Σκάρκου μας, αλλά και οι πάρα πολλές προϊστορικές τοποθεσίες πάνω στο νησί, μας δείχνουν ότι το νησί κατοικήθηκε από πολύ νωρίς. Οι αρχαίοι θεοί που λατρεύονταν περισσότερο στο νησί ήταν ο Δίας ο Πολιεύς, η Αθηνά Πολιάς, ο Ποσειδώνας και ο Πύθιος Απόλλωνας. Ας γνωρίσουμε καλύτερα την Ίο μέσα από την πλούσια ιστορία της…
Πρωτοκυκλαδικός πολιτισμός & μυκηναϊκή κυριαρχία
Οι πρώτοι κάτοικοι της Ίου είναι οι Κάρες (3200-2700 π.Χ), οι οποίοι προέρχονταν από τη Μικρά Ασία και δημιούργησαν ένα πρωτοκυκλαδίτικο οικισμό, ο οποίος άκμαζε έως την Μινωική κυριαρχία στο Αιγαίο. Η άφιξη των δεύτερων κατοίκων του νησιού είναι πλέον γεγονός με την Μινωική κυριαρχία και την ανάπτυξη του μινωικού πολιτισμού να διαρκεί από το 2000-1500 π.Χ.

Οι Αχαιοί και οι Φοίνικες
Οι επόμενοι έποικοι του νησιού είναι οι Αχαιοί, οι οποίοι κτίζουν και τα τείχη της Αρχαίας Πόλης. Ακολουθούν οι Φοίνικες, που δίνουν στο νησί το όνομα Φοινίκη και μεταφυτεύουν δένδρα και φυτά από τις χώρες που ταξιδεύουν και κατακτούν. Χαρακτηριστική είναι η καλλιέργεια των φοινικόδεντρων, τα οποία μάλιστα χαράζονται και σε νόμισμα. Τα νομίσματα αυτά από τη μια πλευρά έφεραν ένα φοίνικα και από την άλλη την κεφαλή του Ομήρου.

Οι Ίωνες & η Αθηναϊκή Συμμαχία
Το 10 π.Χ αιώνα οι Ίωνες κατακτούν το νησί, μάλιστα δεν είναι λίγοι αυτοί που πιστεύουν ότι η Ίος πήρε το όνομά της από τους Ίωνες, κάτι που, όμως, δεν ευσταθεί. Τον 6ο αιώνα π.Χ. η Ίος προσχωρεί στη Αθηναϊκή Συμμαχία για να προστατευτεί από τους Πέρσες και αποκτά δημοκρατικό πολίτευμα.

Αργότερα, το 338 π.Χ. μετά τη μάχη στη Χαιρώνεια, κυριαρχείται από τους Μακεδόνες και το βασιλιά Φίλιππο Β΄. Ανεξαρτητοποιείται το 315 π.Χ. και εντάσσεται στο «Κοινό των Νησιωτών», έτσι αποκτά εμπορικές συναλλαγές με άλλα κυκλαδονήσια αλλά και τη Ρόδο, ενώ κόβει και δικό της νόμισμα.

Οι Πτολεμαίοι & οι Ρωμαίοι
Η κάθοδος των Πτολεμαίων στις Κυκλάδες δεν θα μπορούσε να αφήσει εκτός και την Ίο, την οποία εποικούν μέχρι και το 2ο αιώνα π.Χ., ενώ στην συνέχεια το νησί τελεί υπό την Ρωμαϊκή κυριαρχία και παρακμάζει σημαντικά ενώ αποτελεί χώρο εξορίας.
Η Βυζαντινή περίοδος & η Φραγκοκρατία
Κατά τη Βυζαντινή περίοδο χτίζονται εκκλησίες στις θέσεις που υπήρχαν οι ναοί των αρχαίων θεών και είναι χαρακτηριστικό ότι πολλοί από τους Χριστιανικούς αυτούς ναούς είναι χτισμένοι με μάρμαρα και κίονες των αρχαίων ναών, κάτι που αποτελούσε μια προσπάθεια συνέχισης της λατρείας.

Την περίοδο της Φραγκοκρατίας, η Ίος όπως και τα περισσότερα Κυκλαδονήσια βρίσκονταν στο έλεος των πειρατών. Το φυσικό λιμάνι του νησιού ελκύει τα καράβια τους και τα προστατεύει από τις θαλασσοταραχές. Όποτε δουν ξένο πλοίο στο λιμάνι τους κλείνονται στο κάστρο και στέλνουν στο λιμάνι τις πιο ηλικιωμένες γυναίκες ως δόλωμα για να ελέγξουν τους σκοπούς των ξένων. Αν αυτές δεν επιστρέψουν στο κάστρο, θα πρέπει να ετοιμαστούν για πόλεμο.

Το 1207 το νησί προσχωρεί στο Δουκάτο της Νάξου, του οποίου ηγείτο ο Μάρκος Σανούδος και ακολουθεί εποχή ακμής για το νησί. Το 1269 ξαναπερνά στα χέρια των Βυζαντινών και από το 1296 έως το 1537 έχουμε την ενετική κυριαρχία. Το 1397 οι Ενετοί με αρχηγό τον Κρίσπο Μάρκο τον Α΄ κτίζουν το κάστρο του νησιού για να προστατευτούν οι κάτοικοι από τις επιδρομές των πειρατών. Μάλιστα, ο Μάρκος Κρίσπος φέρνει στο νησί Αλβανούς για να ενισχύσει το εργατικό δυναμικό του.

Οι πειρατές και ο Μπαρμπαρόσσα
Το 1537 ο πειρατής Χαρεϊντίν Μπαρμπαρόσα πολιορκεί το νησί, το οποίο περνά στα χέρια των Τούρκων. Οι Τούρκοι ονομάζουν την Ίο «Αίνε» ή « Άνζα», ενώ λόγω του φυσικού της λιμανιού και της ασφάλειας που προσφέρει την ονομάζουν και «Μικρή Μάλτα».

Στην αρχή οι Τούρκοι δεν κατοικούν στην Ίο, παρά μόνο εισπράττουν τους φόρους που της επιβάλλουν. Το 1558 Τούρκοι πειρατές λεηλατούν και καίνε το νησί, παίρνουν τους κατοίκους και τους πουλούν ως σκλάβους στα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής. Έτσι για 20 χρόνια περίπου το νησί θα ερημωθεί. Το 1668 Γάλλοι πειρατές νικούν τον τουρκικό στόλο με το σημείο της μάχης να ονομάζεται Μπουρλότο. Το 1700 κατοικούν στο νησί εκτός από τους ντόπιους Αλβανοί και ξένοι πειρατές.

Η Ρώσικη κυριαρχία & η ελληνική επανάσταση
1770-1774 είναι η Ρώσικη κυριαρχία στο νησί, η οποία λήγει με τη συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή. Μέχρι και το 1821 η Ίος και γενικότερα τα νησιά των Κυκλάδων καταφέρνουν να αναπτύξουν το εμπόριο και τη ναυτιλία, χάριν των προνομίων που τους έχουν δοθεί. Το 1821 ξεκινά ο αγώνας για την ελευθερία και η Ίος λαμβάνει ενεργά μέρος στον αγώνα λόγω της ναυτικής δύναμης που διαθέτει. Παίρνει μέρος στη ναυμαχία στο Κουσάντασι το καλοκαίρι του 1821, στη Β΄ Εθνοσυνέλευση στο Άστρος το 1823, αλλά και στη Γ΄ Εθνοσυνέλευση το 1827 στην Τροιζήνα.

Πολλοί ήταν οι ευεργέτες του νησιού κατά την Ελληνική Επανάσταση με σημαντικότερο τον Σπυρίδων Βαλέτα, ο οποίος υπήρξε μέλος της Φιλικής Εταιρείας και μετέπειτα υπουργός του νέου Ελληνικού Κράτους. Μάλιστα, εκείνη την περίοδο ιδρύεται σχολείο στο οποίο φοιτούν 100 μαθητές. Την άνοιξη του 1829 το νησί απελευθερώνεται και ενσωματώνεται στο ελεύθερο ελληνικό κράτος.

Τα νεότερα χρόνια
Κατά την ενσωμάτωσή του με το νέο ελληνικό κράτος είναι ένα νησί άγονο με λίγους κατοίκους που προσπαθούν να ζήσουν καλλιεργώντας τη γη, εκτρέφοντας ζώα και εξορύσσοντας ορυκτά από το υπέδαφος.

Μετά τη δεκαετία του 1970 η Ίος καταφέρνει να αναπτύξει τον τουρισμό της και να γίνει δημοφιλής προορισμός για τους Ευρωπαίους κυρίως νέους. Σήμερα η Ίος διατηρεί την φήμη της ως το νησί των νέων και της διασκέδασης, αλλά διαθέτει και άρτιες τουριστικές υποδομές, οργανωμένη μαρίνα στο λιμάνι της και αρκετά καλό οδικό δίκτυο.

Πάντως, παρά τον αυξημένο τουρισμό, το νησί συνεχίζει να ζει από την κτηνοτροφία (κυρίως πρόβατα και αγελάδες), η οποία συνεισφέρει στην παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων και ιδιαίτερα τυριού, αλλά και την αλιεία.
Ετικέτες:

Επιλογή Περιοχής

Βρείτε Ξενοδοχείο

Ενημερωτικά Δελτία

Εγγραφείτε στα ενημερωτικά μας δελτία και μείνετε ενημερωμένοι

Αναζήτηση